چوب صنوبر و برنز زينت يافته است . هر طاقچه نيز درى ساده دارد . درون هشتى سه طاقنماست كه بر تيرهاى مرمر سوار بر ديوار ، نشسته و در زيبايى بىهمانند است و روى آنها نيز طاقنماهاى ديگرى است كه درون آنها طاقنماى ديگرى به صورت هشت پهلو و بر ستونهاى سوار بر پلهاى قوسى قرار دارد كه در بالاى آنها فضايى بلند با طاقنماهايى بزرگ به وجود آورده است . گنبدى نيز بر بالاى آنهاست و ارتفاع گنبد از زمين تا نوك سيخ سر گنبد صد ذراع و از دور نمايان است . اين گنبد با همهء بزرگىاش با برنز زراندود پوشيده شده است . گنبد سه پوسته دارد : نخست از لوحه‌هاى نقاشى شده ، دوم از تيرآهنهاى مشبّك و سوم از چوبهايى كه صفحه‌هايى بر آن چسبيده است . در ميانهء گنبد ، راهرويى ساخته‌اند كه كارگران براى بازرسى و تعمير آن به آنجا مىروند . چون آفتاب بر اين گنبد مىتابد ، درخششى شگفت‌انگيز دارد كه من [ مقدسى ] مانندش را در دنياى اسلام نديده و در جهان شرك نيز نشنيده‌ام . از سيزده راه كه بيست در دارند مىتوان به اين مسجد داخل شد . اين درها عبارتند از : باب حطّه ، دو در نبى ، درهاى محراب مريم ، دو در رحمت ، باب بركت بنى اسرائيل ، درهاى اسباط ، درهاى هاشميان ، باب وليد ، باب ابراهيم ، باب ام خالد ، باب داود ، شامل باب سكينه ، و باب خضرا . زيارتگاههاى داخل مسجد عبارتند از : محرابهاى مريم ، زكريا ، يعقوب ، خضر ، مقام پيامبر ( ص ) ، مقام جبرئيل ، جايگاه نمل ، جايگاه نور ، كعبه ، صراط . در سمت چپ ( مشرق مسجد اقصى ) رواقى نيست ، بخش سرپوشيده نيز به ديوار شرقى چسبيده نيست . دو علت براى بىسرپوش ماندن بخش شرقى وجود دارد ، نخست آنكه خليفهء دوم دستور داده بود كه در مغرب مسجد اقصى نمازخانه‌اى براى مسلمانان بسازند ، بنابراين اين باريكه شرقى را رها كردند تا دستور خليفه را اجرا كنند ؛ دوم اينكه اگر سرپوشيده را تا به ديوار شرقى مىرسانيدند ، قبة الصخره برابر محراب واقع نمىشد . درازاى مسجد اقصى هزار ذراع ( به ذراع اشبانى يا هاشمى ) و پهناى آن هفتصد ذراع است . در سقفهاى مسجد اقصى ، چهار هزار تكه چوب و هفتصد تير مرمر و بر بام ( گنبد ) آن ، چهل و پنج هزار تكه سرب به كار رفته است . درازا و پهناى صخرهء واقع در ميان مسجد كه قبة الصخره بر بالاى آن است سى و سه در بيست و هفت ذراع هاشمى است . در زير صخره فضايى است كه گنجايش